2026 жылғы 30 сәуірде New Uzbekistan University делегациясы бұған дейінгі институционалдық өзара іс-қимылдан кейін Назарбаев Университетіне (NU) және Ақылды жүйелер мен жасанды интеллект институтына (ISSAI) келді.
Делегация құрамында инновациялар және зерттеулер жөніндегі проректор доктор Абдурахмон Умаров, Ғылыми зерттеулер департаментінің басшысы доктор Шухрат Мардонов және аға оқытушы Қобилжон Тошназаров болды.
Сапар зерттеулерді басқару және институционалдық даму саласындағы тәжірибе алмасуға, сондай-ақ жасанды интеллект, робототехника және озық есептеу технологиялары бағыттарындағы ынтымақтастық мүмкіндіктерін талқылауға бағытталды. Делегация Назарбаев Университетін өңірдегі мықты үлгі ретінде атап өтіп, оның зерттеу экожүйесін дамыту тәсілін зерделеуге қызығушылық білдірді.
Бағдарлама NU зертханаларына экскурсиядан басталды. ARMS Lab зерттеушілері робототехника және ЖИ саласындағы ағымдағы жұмыстарын таныстырды, соның ішінде өнеркәсіптік инспекцияға арналған визуалды-тілдік жүйелер, инфрақұрылымды диагностикалауға арналған аралас шынайылық шешімдері және инспекция мен техникалық қызмет көрсету міндеттеріне арналған автономды робототехникалық платформалар көрсетілді. Делегация сондай-ақ PCMC Lab зертханасына барып, доктор Ахмад Бала Альхассан есептеу модельдеуі саласындағы зерттеулерді таныстырды. Одан кейін Энергетикалық ғарыш зертханасында доктор Ерназар Абдикамалов ғарыш ғылымы және энергетикалық жүйелер туралы презентация жасады.
Делегация NU-дың есептеу инфрақұрылымымен де танысты. ISSAI атқарушы директоры Ербол Абсалямов және NUITS аға инженері Борис Потапчук университеттің жоғары өнімді есептеу ресурстарын, соның ішінде Irgetas кластерін таныстырып, оның ауқымды ЖИ модельдерін оқыту мен ғылыми зерттеулерді қолдаудағы рөлін атап өтті.
ISSAI-да делегацияға сөйлеу технологиялары, көптілді ЖИ және ресурсы шектеулі тілдерге арналған визуалды-тілдік модельдер бағытындағы ағымдағы зерттеулер таныстырылды. Доктор Хусейн Атакан Варол ISSAI мен Назарбаев Университетіндегі зерттеу қызметін дамыту және басқару тәжірибесімен бөлісті. «Күшті зерттеу экожүйесін қалыптастыру үшін тек инфрақұрылым мен талант қана емес, сонымен қатар пәндер арасындағы тығыз интеграция және зерттеулерден нақты практикалық әсерге апаратын айқын жол қажет», — деді доктор Хусейн Атакан Варол.
Сессияға сондай-ақ ISSAI атқарушы директоры Ербол Абсалямов, мемлекеттік органдармен байланыс жөніндегі менеджер Алайдар Амирсеит, сыртқы байланыстар жөніндегі аға менеджер Айгерім Сәрсенова және ISSAI зерттеушілері қатысты.
Сессия барысында ISSAI зерттеушілері сөйлеу және тіл технологияларының негізгі бағыттары бойынша өз жұмыстарын таныстырды. Рахат Мейрамов қазақ тіліндегі сөйлеуді тану саласындағы жетістіктерді, атап айтқанда синтетикалық деректерді пайдалану арқылы атаулы нысандарды транскрипциялау жұмысын таныстырды. Бұл қателік деңгейін айтарлықтай төмендетуге және көп спикерлі ортаға арналған Persona-ASR сияқты жүйелерді әзірлеуге мүмкіндік берді.
Ақылбек Максутов қазақ тіліне арналған тілдік және визуалды-тілдік модельдер бойынша зерттеулерді таныстырды. Оның ішінде ЖИ жүйелеріндегі мәдени түсінікті жақсартуға бағытталған KazCulture Dataset, сондай-ақ қарапайым пайдаланушы құрылғыларында жұмыс істеуге арналған ықшам визуалды-тілдік модель Qolda туралы айтылды. Сонымен қатар, ол шағын тілдік модельдерге веб-іздеуді интеграциялау бойынша жүргізіліп жатқан жұмыстарды таныстырды.
Делегация ISSAI-дың тіл технологиялары мен қолданбалы ЖИ жүйелері бойынша жұмысына үлкен қызығушылық танытып, оның қалыптасып келе жатқан зерттеу экожүйелерін дамыту үшін өзектілігін атап өтті. Сапар екі институт арасындағы ЖИ зерттеулері, академиялық алмасу және кадрлық әлеуетті бірлесіп дамыту бастамалары бойынша ықтимал ынтымақтастықты талқылаумен аяқталды.