Ақылды жүйелер мен жасанды интеллект институтының (ISSAI) Өнімдер және сыртқы байланыстар жөніндегі директордың орынбасары Амина Байкенова GITEX AI Kazakhstan 2026 аясында өткен Huawei Computing Forum форумында «Advancing Intelligence: The Great Convergence» атты негізгі баяндама жасады.
Презентацияда жаһандық технологиялық инфрақұрылым мен жергілікті инновациялық экожүйелер арасындағы өзара байланыстың тереңдеп келе жатқаны атап өтіліп, Қазақстан технологияларды тұтынушы елден жасанды интеллект жүйелерін белсенді түрде әзірлеп, қалыптастыратын «Generative Nation» мемлекетіне айналып келе жатқан ел ретінде көрсетілді.
Амина Байкенова егеменді ЖИ экожүйесін қалыптастырудағы Huawei мен ISSAI-дың өзара толықтыратын рөлдеріне тоқталды. Оның айтуынша, Huawei өзінің Ascend инфрақұрылымы арқылы «цифрлық топырақты» қалыптастырса, ISSAI зерттеулерді, модельдерді әзірлеуді және қолданбалы инновацияларды ілгерілететін «ұлттық зияткерлік қозғалтқыш» қызметін атқарады.
Сондай-ақ ол технологиялық тәуелсіздік үшін ашықтықтың маңыздылығын атап өтті. Амина Байкенова Huawei компаниясының 2025 жылдың соңына дейін негізгі бағдарламалық қамтамасыз ету негіздерін ашық бастапқы кодқа көшіру бастамасына тоқталып, бұл жергілікті әзірлеушілер мен зерттеушілерге технологиялық тәуелсіздік пен ауқымды инновацияларды дамыту үшін қажетті құралдарға қол жеткізуге мүмкіндік беретінін айтты.
Баяндама барысында ISSAI-дың өнімдер экожүйесі де таныстырылды. Атап айтқанда, институт әзірлеген негізгі ЖИ жүйелері ұсынылды. Олардың қатарында визуалды және мәтіндік ақпаратты өңдеп, күрделі мәселелерді шешуге мүмкіндік беретін мультимодальды пайымдау жүйесі Oylan; көптілді коммуникацияға арналған сөйлеу және мәтін аудару жүйесі MangiSoz; цифрлық платформаларда тілдік қолжетімділікті қамтамасыз ететін нақты уақыт режиміндегі ЖИ субтитрлерін генерациялау жүйесі TilSync бар.
Сонымен қатар Qolda моделі таныстырылды. Бұл — ноутбуктер мен мобильді құрылғыларда жұмыс істеуге оңтайландырылған, 4 миллиард параметрден тұратын ашық бастапқы кодты ықшам модель. Ол аппараттық мүмкіндіктерге қарамастан, озық ЖИ пайымдау технологияларына қолжетімділікті кеңейтуге бағытталған.
ISSAI-дың барлық технологиялары «AI for Good» және «AI for Kazakhstan» қағидаттары негізінде әзірленеді. Бұл инновациялардың этикалық, инклюзивті және ұлттық басымдықтарға сай болуын қамтамасыз етуге бағытталған.
Негізгі баяндаманың маңызды бөлігі адами капиталды дамытуға арналды. Амина Байкенова Summer Research Program (SRP) бағдарламасын таныстырды. 2021 жылдан бері бұл бағдарлама әлемнің түкпір-түкпірінен 5000-нан астам үміткер арасынан іріктелген 150-ден астам зерттеушіні даярлады.
Бағдарлама ISSAI-дың 2030 жылға қарай 5 миллион азаматқа жасанды интеллект бойынша құзыреттер беруді көздейтін миссиясының негізгі бағыттарының бірі болып қала береді. Бұл бастама Қазақстанның Жібек жолы бойындағы жетекші ЖИ таланттар орталығына айналуына ықпал етеді.
Баяндама «The Great Convergence» — «Ұлы тоғысу» тұжырымдамасымен қорытындыланды. Бұл — жаһандық инфрақұрылым, ұлттық инновациялар және адами капитал бірігіп, трансформациялық жасанды интеллект жүйелерін қалыптастыратын болашақ туралы көзқарас.
Амина Байкенова бұл болашақтың негіздері қазірдің өзінде қаланғанын атап өтіп, ISSAI Қазақстан халқының, мәдениетінің және ұлттық дамуының игілігіне қызмет ететін жасанды интеллект болашағын белсенді түрде қалыптастырып жатқанын айтты.