2026 жылғы 23 қазанда NVIDIA компаниясының негізін қалаушы әрі бас директоры Дженсен Хуанг Қазақстанға сапармен келіп, Астанадағы Alem.ai халықаралық жасанды интеллект орталығында Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиевпен өткен еркін форматтағы пікірталасқа (Fireside Chat) қатысты. Кездесу барысында Хуанг мырза жасанды интеллектіні дамытудағы ұлттық деректердің маңыздылығын атап өтіп, Қазақстанның өзіндік үлкен тілдік моделін әзірлеу бағытындағы жетістіктеріне жоғары баға берді.
«Қазақстанның өзінің үлкен тілдік моделі – Kazakh LLM бар екенін көру мені қуантады. Бұл ұлттық деректерді жинауға, өңдеуге және оларды өз жасанды интеллектіңді дамыту үшін пайдалануға мүмкіндік береді», – деді Хуанг мырза.
Хуанг мырзаның пікірі ұлттық жасанды интеллектіні дамытудың маңызды қырын көрсетті: әр елдің өз тіліне, деректеріне және мәдени ерекшеліктеріне негізделген AI технологияларын әзірлеу мүмкіндігі. Ұлттық тілдік модельдер жаһандық AI жүйелерінде жергілікті тілдердің жеткіліксіз қамтылуы мәселесін шешуге және әр қоғамның қажеттіліктеріне бейімделген технологияларды дамытуға ықпал ете алады.
Қазақстанда Назарбаев Университетінің Ақылды жүйелер және жасанды интеллект институты (ISSAI) осы бағыттағы жұмысқа Қазақстанның көптілді ортасына арналған ISSAI KAZ-LLM үлкен тілдік моделін әзірлеу арқылы үлес қосып келеді. Модель қазақ, орыс және ағылшын тілдерін қолдайды, сондай-ақ түрік тіліне қосымша қолдау көрсетеді. 2024 жылғы желтоқсанда модель коммерциялық емес мақсатта пайдалануға арналған ашық бастапқы кодты жоба ретінде жарияланды.
ISSAI KAZ-LLM моделін әзірлеу барысында 150 миллиардтан астам токеннен тұратын оқыту деректері жиналып, іріктелді, синтезделді және аударылды. Жоба ISSAI зерттеу тобына деректер жиынтығын дайындаудан бастап модельді оқыту мен бағалауға дейінгі толық әзірлеу үдерісі бойынша тәжірибе жинақтауға мүмкіндік берді. Сонымен қатар бұл жұмыс қазақ тіліне арналған генеративті жасанды интеллектіні дамытуға үлес қосты.
Институттың жұмысы Қазақстанның тілдік және технологиялық қажеттіліктеріне жауап беретін, сонымен бірге халықаралық ғылыми зерттеулердің дамуына ықпал ететін егемен генеративті AI технологияларын дамытуға деген кең ауқымды ұстанымын көрсетеді. Жергілікті деңгейде әзірленген модельдер мен ашық ғылыми зерттеулер арқылы ISSAI Қазақстанның жасанды интеллект саласындағы әлеуетін нығайтуды және өзі қызмет ететін тілдер мен қауымдастықтардың ерекшеліктерін барынша ескеретін технологияларды дамытуға қолдау көрсетуді мақсат етеді.
Хуанг мырзаның сапары Қазақстанның қарқынды дамып келе жатқан AI экожүйесіне халықаралық назар аудартып, ұлттық маңызы бар әрі жаһандық әлеуетке ие жасанды интеллект жүйелерін дамытуда әлемдік технологиялық жетістіктер мен жергілікті ғылыми-зерттеу тәжірибесін ұштастырудың маңыздылығын көрсетті.