2026 жылғы 14 мамырда Ақылды жүйелер және жасанды интеллект институтының (ISSAI) делегациясы «Digital Archive EXPO» атты архивистердің III конгресі қарсаңында Қазақстан Республикасы Президентінің Архивіне барды. Сапардың басты мақсаты — архив ісіне жасанды интеллект (ЖИ) технологияларын енгізу мәселелерін талқылау болды.
ISSAI делегациясының құрамында институттың негізін қалаушы әрі директоры Хүсейін Атакан Варол, өнім және сыртқы байланыстар жөніндегі директордың орынбасары Амина Байкенова, сыртқы байланыстар жөніндегі аға менеджер Айгерім Сәрсенова және сыртқы байланыстар менеджері Ұлжан Әлібек болды. Президент Архиві тарапынан кездесуге директор Әлия Мұстафина, директордың орынбасары Қайрат Әлімғазинов, Цифрлық технологиялар және инновациялар басқармасының жетекшісі Құралай Қабарова және Ғылыми-қолданбалы зерттеулер жетекшісі Нұрбек Шаяхмет қатысты.
Сапар Президент Архивінің жаңа ғимаратына экскурсиядан басталып, ISSAI делегациясына құжаттарды цифрландыру, реставрациялау және сақтаумен айналысатын арнайы зертханалар таныстырылды. Институт мамандары архив материалдарын қалпына келтіру үшін қолданылатын заманауи жабдықтар мен озық технологиялардың жұмысымен танысты.
Кездесу барысында Архив өкілдері тарихи құжаттарды сақтау және цифрлық архив тәжірибелерін дамытуға бағытталған қазіргі бастамалар туралы айтты. Архив қызметін заманауи технологиялар арқылы жаңғырту мәселесіне ерекше назар аударылды.
Өз кезегінде ISSAI командасы жасанды интеллект саласындағы тәжірибесімен бөлісіп, архив ісінде ЖИ қолдану мүмкіндіктерін ұсынды. Әсіресе тарихи қолжазбаларды цифрландыру, құжаттарды интеллектуалды өңдеу және тарихи түркі жазбаларындағы маңызды мәтіндерді ЖИ құралдарының көмегімен қазіргі қазақ тіліне транскрипциялау бағытындағы бірлескен зерттеу жобаларының перспективалары кеңінен талқыланды.
Сапар аясында БҰҰ (United Nations), ЮНЕСКО (UNESCO) және Халықаралық архивтер кеңесінің (ICA) қолдауымен өтетін архивистердің III халықаралық конгресі де сөз болды. «Digital Archive EXPO» тақырыбындағы бұл ауқымды шара 2026 жылғы 8–12 маусым аралығында өтіп, архив ісіндегі жасанды интеллектің, цифрлық экожүйелер мен заманауи технологиялардың рөліне арналмақ.
Бұл сапар Қазақстандағы жасанды интеллект саласы мен архив ғылымы арасындағы ынтымақтастықты нығайтудағы маңызды қадам болып, озық технологиялар арқылы елдің тарихи-мәдени мұрасын сақтау және насихаттаудың жаңа мүмкіндіктерін ашты.